NativeCalfConcept

Wiele gospodarstw z powodzeniem wykorzystuje zatem mleko pełne jako podstawę do zapewnienia wysokiego spożycia mleka, dobrych dziennych przyrostów masy ciała oraz pomyślnego startu w życie. Jednocześnie mleko pełne stanowi atrakcyjny ekonomicznie środek paszowy, ponieważ jest dostępne w gospodarstwie i nie trzeba go dokupować – zwłaszcza w przypadku wykorzystania mleka nienadającego się do sprzedaży. Mleko od krów leczonych antybiotykami nie jest oczywiście stosowane i zawsze należy je utylizować.

Karmienie pełnym mlekiem wiąże się jednak również z pewnymi wymaganiami:
Jego jakość może się wahać, kluczowe znaczenie mają higiena i warunki przechowywania, a nieprzetworzone mleko surowe może przenosić patogeny. Ponadto badania praktyczne wskazują, że mleko pełne jest często przypadkowo rozcieńczane w drodze od wymienia do poidła, co może znacznie obniżyć jego zawartość energii i składników odżywczych.

Prawidłowo stosowane preparaty mlekozastępcze oferują wyraźne korzyści w hodowli cieląt.

Stała jakośćKażda porcja zawiera taką samą ilość energii, białka, tłuszczu i witamin. To zapewnia cielętom bezpieczeństwo, ponieważ cielęta preferują stałe karmienie paszą o niezmiennym składzie.

Wysoki poziom higieny: Przy zachowaniu czystości podczas mieszania i prawidłowej obsłudze preparat MAT jest stabilny mikrobiologicznie. Zmniejsza to obciążenie bakteryjne i zmniejsza ryzyko wystąpienia zaburzeń trawienia.

Możliwość planowania i efektywność pracy: preparat zastępczy mleka jest dostępny niezależnie od pory dojenia, łatwy do dozowania i prosty w użyciu. Dzięki temu hodowla cieląt jest łatwa do zaplanowania i wydajna.

Zapewnienie co najmniej 10–12 litrów mleka dziennie – najlepiej ad libitum – sprzyja wzrostowi i wspomaga rozwój narządów. W praktyce cielęta, mając swobodny dostęp do wody, wypijają w pierwszym tygodniu życia około 8–10 litrów, a później często znacznie więcej.

Z biologicznego punktu widzenia nieograniczony dostęp do mleka nie jest sytuacją wyjątkową, lecz naturalnym stanem dla młodych ssaków. Ograniczone karmienie stanowi raczej wyjątek.

Warunkiem koniecznym jest oczywiście zapewnienie odpowiedniej jakości mleka, higieny oraz techniki karmienia – zgodnie z opisem w poprzednich rozdziałach.

Często argumentuje się, że cielęta, które spożywają duże ilości mleka, później zaczynają jeść paszę treściwą. Jest to prawda – ale niekoniecznie ma to negatywny charakter.

Badania pokazują, że cielęta intensywnie karmione mlekiem rozwijają później dużą zdolność do spożywania paszy. Ich metabolizm jest przyzwyczajony do przetwarzania większych ilości składników odżywczych. Może to być jednym z powodów, dla których zwierzęta te dają później więcej mleka: efektywniej wykorzystują dostępne składniki odżywcze.

Decydujące znaczenie ma zatem nie to, jak wcześnie cielę zaczyna spożywać paszę treściwą, ale to, jak stabilnie i wydajnie rozwija się ono ogólnie.

Co prawda cielęta zaczynają wytwarzać enzymy niezbędne do trawienia białek roślinnych i węglowodanów już w czwartym lub piątym tygodniu życia. Jednak zanim układ pokarmowy osiągnie pełną wydajność, mija jeszcze kilka tygodni.

Jeśli mleko zostanie wycofane zbyt wcześnie, w wielu gospodarstwach obserwuje się typowy obraz: tzw. załamania wzrostu po odsadzeniu. Przez 1–2 tygodnie wzrost się zatrzymuje – a nawet dochodzi do utraty wagi przez cielę. Jest to wyraźny znak, że utrata energii wynikająca z odstawienia mleka nie może jeszcze zostać w pełni zrównoważona przez paszę roślinną.

Sytuacja staje się jeszcze bardziej krytyczna w przypadku gwałtownego odstawienia, na przykład gdy nagle pomija się cały posiłek. Metabolizm jest przeciążony, pojawia się stres – cielę traci równowagę.

Pasza treściwa odgrywa kluczową rolę w rozwoju przeżuwacza. Dostarcza ona składników odżywczych podlegających fermentacji, które są przetwarzane przez mikroorganizmy w żwaczu. W wyniku tego procesu powstają lotne kwasy tłuszczowe, które stymulują wzrost kosmków żwacza, a tym samym zwiększają powierzchnię przeznaczoną do wchłaniania składników odżywczych.

Pasza treściwa jest zatem nie tylko źródłem energii – stanowi również czynnik stymulujący rozwój żwacza.

Jednocześnie należy starannie dobrać skład paszy. Celem jest uzyskanie paszy łatwo przyswajalnej, która sprzyja rozwojowi żwacza, ale nie powoduje nadmiernego zakwaszenia.

Źródła energii, takie jak kukurydza lub owies, często lepiej nadają się do żywienia cieląt niż źródła skrobi o bardzo szybkiej przyswajalności, takie jak pszenica. Kluczowe znaczenie ma zachowanie równowagi między wartością energetyczną, strukturą i strawnością.

Często spożycie paszy treściwej traktuje się jako jedyny wskaźnik gotowości do odsadzenia. Wartość około 1 kg paszy treściwej dziennie jest często traktowana jako sygnał, że cielę jest „gotowe”. Wiemy jednak, że dłuższy okres karmienia pójłem, trwający do około 12 tygodni, może być wskazany – nawet jeśli spożycie paszy treściwej wzrasta już wcześnie.

Decydujące znaczenie ma nie tylko ilość paszy, ale także ogólny rozwój cielęcia. W hodowli grupowej trudno jest dokładnie określić indywidualne spożycie paszy treściwej. Dlatego bardziej miarodajny jest przebieg przyrostu masy ciała. Ciągły, równomierny wzrost wskazuje, że trawienie, metabolizm i zaopatrzenie w energię są w równowadze.

Więcej informacji na temat żywienia paszą treściwą można znaleźć w trzyczęściowej serii artykułów na naszym blogu.

W wielu gospodarstwach cielęta przyzwyczajane są do automatycznych poideł dopiero po 2–3 tygodniach. Do tego czasu piją z wiader ze smoczkami w budkach pojedynczych lub podwójnych, a później przenoszone są do większych grup.

Oznacza to: dodatkowe koszty, konieczność ponownego przyzwyczajania cieląt do różnych systemów pojenia, dodatkowy nakład pracy oraz niepotrzebny stres dla cielęcia.

Dlatego nowoczesne koncepcje idą o krok dalej.

Aby system działał prawidłowo, konieczne jest odpowiednie dobranie wielkości grup oraz jasno określone procedury. Zalecamy:

• maksymalna wielkość grupy wynosząca 15 cieląt,
• różnica wieku wynosząca w miarę możliwości mniej niż 3 tygodnie oraz
• brak łączenia istniejących grup.

W przypadku fazy pojenia trwającej około 10–11 tygodni oznacza to kilka stałych grup o wyraźnej strukturze. Choć na pierwszy rzut oka może się to wydawać większym nakładem inwestycyjnym, praktyczne doświadczenia często wskazują na korzyści:

• Nakład pracy zmniejsza się dzięki jednorazowemu uczeniu.
• Odnotowuje się mniej przypadków chorób, ponieważ zaopatrzenie w składniki odżywcze jest lepsze.
• Wzrost masy ciała jest lepszy dzięki intensywniejszemu pojeniu.
• Większa jest przejrzystość danych dzięki szczegółowym analizom CalfExpert w CalfGuide.