Literatura podaje, że dla nowo narodzonych cieląt optymalna temperatura otoczenia wynosi 10–25 °C. Mówi się o „strefie neutralnej termicznie”. Jest to temperatura otoczenia, w której cielę nie potrzebuje dodatkowej energii, aby skompensować zimno lub upał. Jednak już w wieku czterech tygodni wartość ta spada do 0 °C do 20 °C. Oznacza to, że młode cielęta dobrze tolerują niższe temperatury.

Ale od którego momentu wysokie temperatury latem są stresujące dla cieląt?

Kolejny ważny aspekt określę jako efekt „zostawić psa w samochodzie tylko na chwilę”! Każdego lata słyszy się historie o ludziach, którzy zostawiają swoje psy na chwilę w samochodzie, aby szybko pójść do piekarni. Samochód nagrzewa się w ciągu kilku minut, a zwierzę nie ma szans na ucieczkę z tej sytuacji, ponieważ jest uwięzione.

Myślą Państwo, że to nie może się Państwu przydarzyć? A jak wygląda sytuacja w przypadku cieląt w pojedynczych igloo?

Kiedy budki stoją w pełnym słońcu, cielęta nie mają szans na znalezienie chłodnego miejsca. Na zewnątrz, na wybiegu, w bezpośrednim nasłonecznieniu jest przecież jeszcze cieplej niż w rozgrzanej budce. Cielęta pozostają więc w środku i znoszą upał.

Dla cielęcia nie mają znaczenia maksymalne temperatury dzienne podawane w prognozie pogody, ale temperatury panujące w miejscu, w którym przebywa. Często są one znacznie wyższe z powodu nagromadzenia ciepła.

Wracając do wskaźnika temperatury i wilgotności (THI): Kto oprócz termometru ma w oborze również higrometr do pomiaru wilgotności powietrza?

Sytuacja w Państwa oborze dla cieląt nie różni się więc zbytnio od sytuacji psa, którego właśnie odważna para emerytów ratuje z samochodu uderzając kamieniem w boczną szybę.

Na co należy zwrócić uwagę, gdy latem rosną temperatury? Poniższe 12 punktów może służyć jako przewodnik pozwalający zmniejszyć stres termiczny w oborze dla cieląt.

Często zaleca się stosowanie budek dla cieląt, które nie nagrzewają się zbytnio. Różnice między poszczególnymi budkami są naprawdę ogromne. Dlatego już przy zakupie budek należy zwrócić uwagę, aby materiał, z którego są wykonane, nie przepuszczał promieni słonecznych. Ponadto budki i igloo powinny być wyposażone w system wentylacyjny, który umożliwia wymianę świeżego powietrza.

Nawet bez ulewy ściółka w oborze dla cieląt może być wilgotna, co powoduje wzrost wilgotności powietrza. Krytyczne są często dni po okresie upałów. Ciepłe powietrze może wiązać więcej wody niż zimne powietrze. Gdy powietrze się ochładza, może dojść do kondensacji, która również zwiększa wilgotność powietrza w pomieszczeniu dla cieląt.

Dlatego należy zawsze dbać o suchą ściółkę. Niektórzy doradcy zalecają nawet zmianę materiału ściółkowego. Oczywiście piasek, stosowany np. w USA, byłby dobrą alternatywą w czasie upałów (jeśli wybieg jest zadaszony!). Jednak jego obsługa i utylizacja w większości gospodarstw mogłyby stanowić problem.

W zimie dłuższa słoma jako ściółka jest korzystna dla budowy gniazd i izolacji cieląt. Jednak latem rozdrobniona słoma lub trociny mogą sprawić, że cielęta raczej będą leżały NA słomie niż W słomie. W ten sposób mogą lepiej oddawać ciepło ciała.

To, co sprawdziło się w przypadku krów, nie zawsze jest najlepszą opcją w przypadku cieląt. Oczywiście dobrze zaplanowana wentylacja może znacznie obniżyć temperaturę w oborze, zmniejszając w ten sposób stres termiczny u cieląt. Jednak nawet latem należy uważać, aby nie doszło do przeciągów.

Chłodzenie za pomocą mgły wodnej, które z powodzeniem stosuje się w przypadku krów, nie powinno być stosowane w oborach dla cieląt, ponieważ może to spowodować zawilgocenie ściółki.

Nawet jeśli cielęta piją mleko ad libitum, nadal mają dodatkowe zapotrzebowanie na wodę. Już w normalnych temperaturach dodatkowa podawana woda ma bardzo pozytywny wpływ na rozwój flory żwacza.

Jednak latem cielęta potrzebują więcej wody, aby zrównoważyć utratę wilgoci poprzez pocenie się. Należy więc zawsze dbać o to, aby cielęta miały codziennie dostęp do świeżej, chłodnej wody. Oznacza to, że wodę w wiadrach w pojedynczych kojcach należy zmieniać codziennie (najlepiej dwa razy dziennie).

Należy regularnie sprawdzać czystość wiader z wodą i poideł w zagrodach grupowych. Problem może stanowić nie tylko rozwój alg. Ponieważ bakterie szybko namnażają się w letniej wodzie, wzrasta ryzyko zakażenia cieląt poprzez wodę pitną. Może to stanowić problem zwłaszcza w przypadku poideł grupowych, z których pije wiele cieląt.

Niektórzy doradcy zalecają podawanie cielętom elektrolitów wraz z wodą pitną. Jednak łatwiej jest to powiedzieć niż zrobić. Korzystając z MilkTaxi można by faktycznie mieszać wodę z dodatkami elektrolitowymi i po podaniu pójła z mlekiem napełniać nią wiadra z wodą w poszczególnych boksach. Zalecałbym również takie postępowanie w przypadku kontrolowanego pojenia cieląt (tj. maksymalnie 8 l dziennie) lub stosowania pełnego mleka bez dodatku preparatu wzbogacającego.

Jednak w przypadku karmienia ad libitum cielęta otrzymują zazwyczaj więcej składników odżywczych, niż potrzebują. Należy jednak pamiętać, aby zadbać o to, aby spożycie paszy nie spadło latem. Więcej informacji na ten temat znajdą Państwo w poniższych punktach.

Jeśli cielęta, jak opisano powyżej, muszą zużywać energię, aby poradzić sobie ze stresem termicznym, należy zapewnić im więcej energii, aby nadal generowały wystarczająco wysokie przyrosty. Jednak w upalne dni spożycie paszy spada, co nie ułatwia zadania.

Latem karmienie ad libitum stanowi szczególne wyzwanie, ponieważ mleko pozostaje przez cały dzień w wiadrze w wysokiej temperaturze. Bakterie znajdują tu idealne podłoże do rozwoju, a mleko może się zepsuć. Kontrolowane zakwaszenie do wartości pH 5,5 pomaga trochę. W przypadku karmienia pełnym mlekiem sprawdzonym rozwiązaniem jest pasteryzacja mleka. Jeśli następnie zostanie ono zakwaszone do pH 5,5, pozostaje stabilne, nawet jeśli stoi w wiadrze przez 12 godzin w temperaturze powyżej 25°C.

Specjalna mieszanka TMR lub musli dla cieląt charakteryzuje się wysoką strawnością. Jednak składniki odżywcze są również dobrze przyswajalne przez szkodniki. Szczególnie latem zawilgocona pasza łatwo się psuje. Dlatego należy ją podawać codziennie lub dozować za pomocą dozownika paszy treściwej, tak, aby cielęta zawsze miały dostęp do świeżej paszy.

Cielęta często ograniczają spożycie paszy treściwej przed zmniejszeniem spożycia pójła. Dlatego wydaje się sensowne nieco opóźnić fazę odpajania w ciągu kilku gorących tygodni w roku. W przeciwnym razie do stresu termicznego dochodzi jeszcze deficyt energii, ponieważ mleko jest wycofywane szybciej, niż cielę jest w stanie spożyć dodatkową paszę treściwą.

Jeśli cielęta nie lubią pić w upalne dni, warto rozważyć przesunięcie pory karmienia na wcześniejszą porę poranną lub późniejszą porę wieczorną.

Jest to całkowicie możliwe przy odpowiednim planowaniu pracy personelu. Być może rozwiązaniem byłby następujący plan żywienia:

Podobnie jak w przypadku przesunięcia pory karmienia opisanej powyżej, warto również przesunąć wszystkie inne prace związane ze zwierzętami na poranne godziny. Oznacza to, że prace takie jak przenoszenie zwierząt do innych pomieszczeń, usuwanie obornika i ścielenie, kontrola stanu zdrowia, a nawet usuwanie rogów powinny odbywać się w chłodniejszych porach dnia.

Jest to bardziej komfortowe nie tylko dla cieląt, ale także dla pracowników. W związku z tym warto rozważyć wprowadzenie „południowoeuropejskiego dnia pracy”, w którym główna część pracy wykonywana jest przed przerwą obiadową, a po południu przewidziano dużo czasu na „sjestę”.

Nie tylko upał stresuje cielęta, ale także intensywne ataki much. Muchy bowiem uwielbiają ciepło i odchody cieląt, które zawierają łatwo przyswajalne składniki odżywcze pochodzące z pójła. Muchy stanowią nie tylko problem higieniczny, ale także niepokoją zwierzęta, latając wokół, siadając na nich, a nawet gryząc je. Ponieważ populacja much wzrasta szczególnie w upalne dni letnie, do stresu związanego z wysoką temperaturą dochodzi również ten czynnik stresogenny dla cieląt.

Regularne czyszczenie obory co dwa tygodnie ORAZ usuwanie obornika z dala od obory dla cieląt może przyczynić się do zmniejszenia populacji much. Jeśli mimo to obciążenie jest zbyt duże, należy pilnie wdrożyć dalsze środki zwalczania much.

Również w odniesieniu do występowania much ważna jest higiena karmienia mlekiem. Mleko w wiadrach bez pokrywek, rozlane mleko na podłodze (z przewróconych wiader) lub niezamknięte worki MAT przyciągają muchy jak magnes.

Również obszar wokół stacji pojenia automatycznego poidła jest idealnym miejscem dla much: jest tu wilgotno i zawsze pozostają resztki mleka, choćby tylko kilka kropli. Oprócz popularnego płukania smoczków zalecamy zatem również w ciągu dnia dwukrotne czyszczenie stacji higienicznej i zbiornika na ślinę za pomocą węża z wodą.

Jednak upał to nie tylko utrudnienie, ale także możliwość dezynfekcji pustych budek dla cieląt bezpośrednio na słońcu po dokładnym umyciu. Również powierzchnia podłoża, na którym stoją budki, po kilku dniach na słońcu jest zdezynfekowana. Jednak tylko wtedy, gdy została wcześniej dokładnie wyczyszczona, podobnie jak budki.