Pasza treściwa dla cieląt powinna zawierać co najmniej 11 MJ ME/kg i około 18% surowego białka. Zawartość surowego włókna i popiołu nie powinna przekraczać 10%. Należy zadbać o odpowiednią mineralizację i witaminizację.

Pasza treściwa dla cieląt musi nie tylko zawierać wszystkie niezbędne składniki, ale także spełniać trzy dodatkowe ważne wymagania:

• Musi być lekkostrawna i jednocześnie przyswajalna.
• Musi być bardzo smaczna, aby stymulować wysokie wczesne spożycie.
• Muszą one być bez zarzutu pod względem higienicznym, ponieważ układ odpornościowy cieląt dopiero się rozwija.

Pasza dla cieląt powinna być przetworzona w specjalny sposób, tak aby zawarte w niej składniki odżywcze były łatwo przyswajalne. W zależności od surowca odbywa się to np. poprzez podgrzewanie i/lub prasowanie. Więcej na ten temat później.

Wyzwaniem jest jednak to, aby strawność składników nie prowadziła do nadmiernego zakwaszenia żwacza. Należy raczej stosować składniki, które rozkładają się powoli w żwaczu, a tym samym są łagodne dla układu pokarmowego.

Jest to szczególnie ważne, jeśli dążą Państwo do bardzo wczesnego spożycia dużych ilości paszy treściwej. Może to mieć miejsce np. w przypadku restrykcyjnego pojenia cieląt (tj. poniżej 8 l/dzień) i wczesnego odsadzania od mleka (10 tygodni i mniej).

Zadaniem paszy treściwej jest dostarczenie cielętom jak najwcześniej wystarczającej ilości energii i białka, aby zapewnić im bardzo dobry wzrost. W tym celu pasza musi być bardzo smaczna i zachęcać do wczesnego spożycia. Ostatecznie to cielęta same decydują, kiedy zaczną spożywać paszę stałą.

To, co jest łatwo przyswajalne dla cieląt, stanowi również idealną pożywkę dla szkodników, zarazków i grzybów. Obróbka cieplna, np. podczas granulowania, zabija zawarte w paszy zarazki, ale również podczas przechowywania lub w korycie istnieje wiele zagrożeń.

Należy bezwzględnie unikać zawilgocenia paszy. Dotyczy to zarówno przechowywania, jak i karmienia w korycie lub misce. Oprócz deszczu i wysokiej wilgotności powietrza, to właśnie cielęta same powodują zawilgocenie paszy w misce, gdy ciągle zanurzają w niej pysk, ale bardziej się nią bawią niż ją jedzą. Dlatego nie należy umieszczać zbyt dużej ilości paszy w misce lub korycie. Koryto powinno być codziennie opróżniane, a resztki paszy należy usunąć.

Ogólnie rozróżnia się pasze bogate w energię i białko oraz składniki mineralne/witaminowe.

Komponenty energetyczne

Skrobia zawarta w owsie jest bardzo dobrze przyswajalna przez cielęta. Struktura skrobi w ziarnie ułatwia dostęp enzymów. Ponadto skrobia jest powoli rozkładana w żwaczu, a śluz, który owies wytwarza w przewodzie pokarmowym, chroni ściany jelita.

Ponieważ skrobia jest również powoli rozkładana w przypadku kukurydzy, jest ona również bardzo łagodna dla żwacza. Ponadto cielęta bardzo lubią jeść kukurydzę. Szczególnie w musli dla cieląt chętnie stosuje się ją w postaci całych ziaren, ponieważ rozkład pojedynczego ziarna trwa dłużej. Dopiero w wieku około 10–12 tygodni ziarna te są wydalane z kałem, dlatego u cieląt w tym wieku należy stosować ziarna zgniecione lub zmielone.

Również pszenica i jęczmień mogą być z powodzeniem stosowane w żywieniu cieląt. Mają one wyższą wartość energetyczną, ale skrobia jest szybciej trawiona, dlatego należy je stosować w ograniczonym zakresie.

Melasa jest z powodu zawartej w niej słodyczy bardzo atrakcyjna dla cieląt. Ponadto melasa wiąże pył w mieszance i dobrze spaja poszczególne składniki („klej”), co sprawia, że melasa jest bardzo popularna w mieszankach własnych i musli. Jednak przy zbyt wysokich dawkach istnieje ryzyko wystąpienia biegunki, dlatego należy dodawać maksymalnie 5% melasy do paszy treściwej.

Również wysłodki buraczane dostarczają cukru do paszy. Cielęta chętnie to jedzą, a ponadto jest on łagodny dla żwacza.

Olej rzepakowy i sojowy wprowadzają do mieszanki energię w postaci tłuszczu. Ponadto wiążą one pył. Jednak również ze względów higienicznych ich ilość powinna być ograniczona do maksymalnie 1%.

Komponenty zawierające białko

Soja, rzepak i groch, oraz produkty ich przetworzenia charakteryzują się wysokiej jakości składem aminokwasów, który jest dobrze przyswajalny przez cielęta.

Dotyczy to również makuchu lnianego, który dodatkowo wytwarza substancje śluzowe chroniące ściany przewodu pokarmowego. Ponadto produkt ten jest bardzo smaczny dla cieląt i chętnie przez nie spożywany.

Witaminy i substancje mineralne

Witaminy A i D są ważne dla wzrostu i odporności immunologicznej cieląt.

Dotyczy to także witaminy E, która dodatkowo zapobiega procesom utleniania i starzenia się komórek.

Jak wiadomo witamina C jest bardzo zdrowa.

Natomiast witamina B wspomaga u młodych cieląt w szczególności rozwój żwacza.

Oczywiście dostarczanie minerałów jest równie ważne. Jednak produkty oferowane na rynku są zazwyczaj nawet przedawkowane, więc można założyć, że cielęta otrzymują wystarczającą ilość witamin i minerałów, o ile tylko stosuje się produkty dostępne w handlu w zalecanych dawkach.

Aby zoptymalizować powyższe składniki paszy dla cieląt i młodego bydła, można je poddać obróbce w procesie przetwarzania.

Na przykład skrobia zawarta w zbożach jest rozkładana za pomocą procesów hydrotermicznych (podgrzewanie parą), dzięki czemu staje się bardziej strawna. Stosuje się to również w przypadku soi i innych białek. W ten sposób osiąga się lepszą strawność białek, ponieważ rozkładane są pewne substancje hamujące trawienie białek.

Tradycyjne procesy, takie jak łuskanie, mielenie, zgniatanie lub rozdrabnianie na płatki, również zapewniają lepszą strawność składników. Ponadto procesy te pozwalają zapobiegać kwasicy żwacza.

Granulowanie pod wpływem ciepła i ciśnienia dodatkowo zapewnia redukcję zarazków i w naturalny sposób zapobiega rozdzielaniu poszczególnych składników.